Archivo de la Categoría Lingua

¡Acabo de caer! Lo tenía delante de los ojos pero no era consciente de que lo que me estaban trasmitiendo esas palabras. Es curioso cómo las verdades tan voluminosas acaban por salir a flote, gracias a algún tipo de principio de Arquímedes sociopolítico. Es así como me he dado cuenta de que en realidad, a estos del Manifiesto por la lengua común, se les ve un enorme plumero en la misma denominación con que lo han bautizado.

Decir que el castellano es la lengua común de todos los españoles (cosa por otro lado inexacta, puesto que hasta donde yo sé no se le exige su conocimiento a nadie para reconocerle dicha ciudadanía) es negar que las demás lenguas habladas en España sean patrimonio común. Ahí acaban por salir a relucir tantos años de hipocresía con la supuesta casa común y con la españolidad de los idiomas gallego, vasco y catalán (por no hablar de los otros condenados al olvido: astur-leonés, aragonés, aranés…). Si la castellana es la única común, es que las demás lenguas no son españolas, es decir, son “de otros”, “vuestras pero no nuestras”, poniendo así ellos propia división que pretenden denunciar, como profecía autocumplida.

Paradójico pero revelador, que puedan dividir usando la palabra “común”.

NOTA: Esta reflexión personal la escribo en su idioma, no sea que no entiendan lenguas ajenas.

Tiña pensados outros títulos alternativos para esta reflexión que agora comparto convosco: “Populismo lingüístico” e “De linguas, academias, medios e mercado”. Comezar mencionándovolos coido que me axudará a acoutar a cuestión, na que pretendo criticar as clásicas posicións dalgunhas persoas que rexeitan a necesidade ou pertinencia de unha lingua dispor dunha Academia, que neste peculiar reino no que vivimos, levan o cuño de Reais.

(more…)

[Publicado na revista Longa Lingua, nº 9]

No curto tempo que levo residindo en Galiza, procedente da diáspora na Basconia no que poderiamos chamar un xeito de “retorno transxeracional”, estou confirmando para o meu abraio e tristura a impresión que xa tiña sobre o mal galego que fala a clase política deste país. Mesmo me está a dar a impresión de que o nivel vai baixando respecto ás décadas pasadas. Chegan líderes novos pero o dominio do galego vai a peor: do xeito de falar galego de Fraga podería dicirse o que se queira, pero coido que polo menos colocaba ben os pronomes con respecto ao verbo, cousa que Núñez Feixoo non fai nin de casualidade. O peculiar galego de Touriño mesmo mereceu páxinas adicadas a escolmalo e ridiculizalo na Rede. E aínda que Quintana é o máis salvable dos tres, o galego que fala Beiras dalle cen voltas.
(more…)

[Publicado en Synapsis y como carta al director en el diario vasco El Correo]

Es realmente indignante ver como sistemáticamente desde los organismos estadísticos del País Vasco y desde los diferentes medios de comunicación se niega implícitamente una realidad perfectamente constatable: en Euskadi no sólo se habla castellano y euskera, sino también gallego. Continuamente se nos habla del “porcentaje de gente bilingüe” y términos semejantes, dando por supuesto que el único bilingüismo posible es el castellano-euskera. Desde estas líneas quiero denunciar que limitar de esta forma la pluralidad lingüística del país es informar tendenciosamente: en este país parece que sólo hay vascos-españoles y vascos-vascos… ¿qué hay de los más de 60.000 gallegos y sus descendientes? Limitándonos exclusivamente al tema de la lengua, esta nada despreciable minoría (en zonas como el Gran Bilbao sólo los nacidos en Galicia representan cerca del 4%) habla en su práctica totalidad el gallego y sus descendientes al menos lo entienden (¿”bilingüismo pasivo” dicen?). Cuando oigo todos los días hablar gallego en las calles de mi anteiglesia me pregunto ¿por qué no aparece esta gente en las estadísticas del Eustat?

Es evidente que desde una óptica nacionalista (vasca o española) resulta muy incómoda esta realidad, incoherente con la dualidad de comunidades, idiomas, etc. a la que juegan.

Se facemos unha busca en Internet por ONGs e semellantes que teñan que ver con Galicia, atoparemos panoramas diferentes segundo por onde busquemos: por exemplo, dentro do directorio do famoso Vieiros (www.vieiros.com) soamente atopamos 9 enderezos na sección de ONGs. O buscador Enxebre (www.enxebre.com) nin tan sequera ofrece unha sección para este tipo de webs. O maior número de ligazóns o atopamos en Galiciacity, con 25 entradas na zona de ONGs. De todas formas, non están tódalas que son, nin moito menos. O ciberactivismo galego aínda non está ben interconectado nin ten unha difusión axeitada. Un primeiro paso parece que se vai dar cunha páxina ofrecida pola empresa ferrolá CIF & NET chamada Directorio Galego de ONGs (www.cif.es/ong), que de momento está case baleira.

De calquera forma velaquí tedes algunhas asociacións destacadas no activismo galego na Rede:
· A Ciberirmandade da Fala: asociación que loita polo emprego do galego en Internet con actividades de denuncia e información sobre a lingua galega e a normativa que lexisla o seu uso (valbuena.fis.ucm.es/~camilor).
· A Plataforma polo Galego na Informática: asociación de informáticos e filólogos nada a raíz da “I Xornada polo galego na Informática” organizada en 1994 na Faculdade de Informática da Universidade da Coruña e que loita pola normalización da nosa lingua no eido informático (sol.des.fi.udc.es/becarios/pardo/Plataforma.html).
· A Mesa pola Normalización Lingüística: ONG que leva xa 12 anos na loita polo galego en tódolos terreos (www.interbook.net/colectivo/amesanl).
· A Leiteira: a prol do sector lácteo galego (www.vieiros.com/leiteira).
· Meniños: fundación para a infancia promovida polo Colectivo Galego do Menor (www.meninos.org).

· A incrible proposta do Departamento de Agricultura dos EE.UU. de permitir que alimentos xeneticamente alterados, irradiados ou cultivados con lama tóxica (¿Doñana?!) levasen a etiqueta de “orgánicos” foi retirada despois de que 200.000 persoas se opuxeran. Foi o resultado dunha campaña levada a cabo por asociacións pro-orgánicas en todo tipo de medios, incluída Internet.
· O 10 de Abril de 1998, os Zapatistas conseguiron, na primeira ciber-asentada da historia, ter todo o día bloqueado o web do Goberno Mexicano cunha sobrecarga de visitas de internautas dende 23 países. O EZLN é segundo a prestixiosa revista Wired o grupo político de todo o mundo coa mellor presencia na Rede.
· En Maio de 1998 os ecoloxistas levaron a cabo un bloqueo de talas a través de Internet. Acampados xunto a unha fraga do norte da Columbia Británica, enviaron fotos da súa destrucción vía satélite a un web de denuncia.
· A Ciberirmandade da Fala ten conseguido mediante o envío de e-mails que un bo número de webs de empresas e institucións galegas incluísen a súa información en galego.